Yapay zekâ şirketi Anthropic, Claude’un biyoloji araştırmalarında yalnızca bilim insanlarına yardımcı olmakla kalmayıp yeni araştırma adayları belirleyebildiğini gösteren ilk sonuçlarını yayımladı.

Şirketin 2026 baharında kurduğu yaşam bilimleri araştırma grubu, Claude’u büyük DNA veri kümelerini incelemek, bilinmeyen protein ailelerini araştırmak ve laboratuvarda test edilebilecek hipotezler üretmek için kullanmaya başladı. Anthropic, çalışmalar kapsamında kendi biyoloji laboratuvarını da kurdu.

21 SAATTE 200 BİNDEN FAZLA ENZİMİ TARADI

Araştırmada Claude’a, büyük bir DNA veri tabanı içinde reverse transcriptase (RT) olarak bilinen enzimlerin dikkat çekici yeni örneklerini bulma görevi verildi.

Anthropic’in açıklamasına göre yaklaşık 950 Claude ajanı, 21 saat boyunca toplam 210 milyon token kullanarak verileri taradı.

Sistem, 200 binden fazla RT’yi topladı, bunların arasından 3 bin 500 yeni aday sistem belirledi ve incelemeyi en dikkat çekici 20 aday üzerinde yoğunlaştırdı.

Anthropic, aynı tür bir çalışmanın uzman bir araştırmacı tarafından gerçekleştirilmesinin haftalar veya aylar sürebileceğini belirtti.

DNA’DAKİ TEKRAR DİZİSİNİ CLAUDE FARK ETTİ

İnceleme sırasında Claude, sıra dışı görünen bir RT ailesinin çevresindeki ham DNA dizisini analiz ederken düzenli biçimde tekrarlanan bir yapı tespit etti.

Yapay zekâ sistemi daha sonra tekrarların sayısını, aralarındaki mesafeyi ve bilinen RT sistemleriyle benzerliklerini karşılaştırdı. Literatürde daha önce benzer bir yapının tanımlanıp tanımlanmadığını araştıran Claude, bunun yeni bir biyolojik sistem olabileceği sonucuna vardı.

Aday sistem daha sonra insan araştırmacıların incelemesine sunuldu.

Laboratuvar çalışmalarının ardından araştırmacılar bu yapıya “array-associated reverse transcriptases” (ART) adını verdi.

CRISPR’I HATIRLATAN YAPI

ART sistemi çoğunlukla bakterileri enfekte eden virüsler olan bakteriyofajlarda bulunuyor.

Sistem üç ana parçadan oluşuyor: Bir reverse transcriptase enzimi, ona eşlik eden ikinci bir gen ve düzenli aralıklarla sıralanmış uzun DNA tekrar dizileri.

Anthropic’e göre bu tekrar yapısı, CRISPR sistemlerinde görülen dizileri hatırlatıyor.

İlk laboratuvar deneylerinde ART dizisinin ayrı ayrı kısa RNA molekülleri ürettiği de gözlendi. Araştırmacılar bunun, sistemin programlanabilir bir mekanizmaya sahip olabileceğine dair ilk işaretlerden biri olabileceğini düşünüyor.

Ancak şirket, ART’ın gerçek biyolojik işlevinin henüz bilinmediğinin altını çiziyor.

Bu nedenle keşfin yeni bir CRISPR sistemi olduğu henüz söylenemiyor. Sistemin nasıl çalıştığının anlaşılması için ek deneylere ihtiyaç bulunuyor.

DAHA ÖNCE BİLİNEN ENZİMDE YENİ SİSTEMİ FARK ETTİ

Keşfin dikkat çeken yönlerinden biri, ART sistemindeki reverse transcriptase enziminin tamamen bilinmeyen bir protein olmaması.

Söz konusu RT, daha önce “jumbo phage” adı verilen büyük bakteriyofajlarda tespit edilmişti.

Ancak Anthropic’e göre Claude, enzimin çevresindeki kodlama yapmayan DNA tekrar dizilerini ve işlevi bilinmeyen ek proteini birlikte değerlendirerek bunların ayrı bir biyolojik sistem oluşturabileceğini ilk kez fark etti.

FENG ZHANG: “GERÇEKTEN İLGİ ÇEKİCİ”

CRISPR gen düzenleme çalışmalarının öncülerinden MIT ve Broad Institute profesörü Feng Zhang da araştırmanın ön baskısını değerlendirdi.

Zhang, reverse transcriptase enzimleriyle bağlantılı RNA tekrar dizilerinin bulunmasını “gerçekten ilgi çekici” olarak nitelendirdi ve konunun daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini belirtti.

Zhang ayrıca çalışmanın, yapay zekâ ajanlarının biyolojik keşif süreçlerine nasıl katkı sağlayabileceğine dair önemli bir örnek olduğunu ifade etti.

LABORATUVAR DENEYLERİNİ İNSANLAR YAPIYOR

Anthropic’in araştırma laboratuvarı San Francisco Körfez Bölgesi’nde bulunuyor.

Şirket, burada yalnızca düşük biyogüvenlik seviyelerindeki çalışmaların yürütüldüğünü ve insanları enfekte edebilen patojenlerle çalışılmadığını belirtiyor.

Fiziksel laboratuvar deneylerinin tamamı insan bilim insanları tarafından gerçekleştiriliyor.

Claude ise DNA taraması, literatür incelemesi, aday sistemlerin belirlenmesi, hipotez geliştirilmesi ve deney sonuçlarının yorumlanması gibi aşamalarda kullanılıyor.

Anthropic, ART sisteminin nasıl çalıştığını ortaya koymaya yönelik deneylerin sürdüğünü ve sonuçların henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir ön baskı çalışması olarak yayımlandığını bildirdi.